Badania tarczycy w ciąży

Badanie poziomu TSH w ciąży pozwala wykryć zaburzenia czynności tarczycy. To niezwykle ważne badanie, bo zarówno zbyt mały, jak i wysoki poziom TSH może mieć wpływ na przebieg ciąży i zdrowie rozwijającego się dziecka.

Tarczyca to gruczoł znajdujący się u podstawy szyi i wydzielający bardzo ważne dla funkcjonowania organizmu hormony – trójjodotyroninę (T3), tyroksynę (T4) oraz kalcytoninę. Hormony tarczycy są przede wszystkim odpowiedzialne za metabolizm. Mają także wpływ na prawidłową pracę gruczołów płciowych oraz układu sercowo-naczyniowego.

Za pracę gruczołu tarczycy odpowiada hormon TSH wytwarzany w przysadce mózgowej. Zmiany jego stężenia na zasadzie sprzężenia zwrotnego wiążą się ze zmianami poziomu hormonów wydzielanych przez tarczycę (trójjodotyroniny, tyroksyny). Jeśli gruczoł produkuje zbyt mało hormonów w stosunku do zapotrzebowania organizmu, mówimy o niedoczynności tarczycy, jeśli produkuje zbyt dużo hormonów, mówimy o nadczynności. Obie te dolegliwości dają objawy matce, ale mogą też wpłynąć na rozwijające się w jej łonie dziecko. Dlatego poziom TSH zaleca się monitorować każdej kobiecie w ciąży.

TSH normy

Aby określić, z którym problemem w działaniu tarczycy mamy do czynienia, konieczne jest wykonanie badania poziomu TSH w ciąży. Normy TSH dla dorosłej osoby wahają się w przedziale 0,4–4,0 mlU/l. Ale nie są stałe. Różnić się mogą w zależności od laboratorium wykonującego badanie czy chociażby wieku lub płci pacjentów. U kobiet w ciąży wynik uzależniony jest od etapu ciąży. Na początku poziom TSH może być bardzo niski.

 Niedoczynność tarczycy

Objawy problemów z tarczycą zależą od tego, czy mamy do czynienia z nadczynnością, czy niedoczynnością tarczycy. Niedoczynność tarczycy objawia się m.in.: suchością skóry, zwiększoną wrażliwością na zimno, przyrostem masy ciała czy zaparciami. Jest bardzo niebezpieczna w czasie ciąży, bo zwiększa ryzyko poronienia, odklejenia się łożyska, niedokrwistości, nadciśnienia ciążowego i krwawienia poporodowego. Może mieć również wpływ na wady wrodzone płodu. Najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy u kobiet w ciąży jest choroba Hashimoto, czyli przewlekłe, autoimmunologiczne schorzenie, w wyniku którego dochodzi do powstawania przeciwciał przeciwko własnej tarczycy. Choroba Hashimoto powoduje przewlekłe niebolesne zapalenie tarczycy.

Nadczynność tarczycy

Równie niebezpieczna jest nadczynność tarczycy, która może pojawić się dopiero w ciąży. Jej przyczyną najczęściej jest choroba Gravesa- Basedowa – choroba autoimmunologiczna, w której przebiegu przeciwciała pobudzają tarczycę do produkcji hormonów, stąd jest ich więcej, niż potrzebuje organizm. Nadczynność tarczycy objawia się najczęściej: zwiększoną nerwowością, spadkiem masy ciała, nadmierną potliwością, przyspieszoną akcją serca. U kobiet ciężarnych objawy mogą być trudne do rozpoznania, bo zwykle bierze się je za stan naturalny, mogący towarzyszyć ciąży. Nadczynność tarczycy jest niebezpieczna zarówno dla dziecka, jak i matki. U matki może prowadzić m.in. do rozwoju nadciśnienia tętniczego, a u dziecka powodować niską masę urodzeniową czy zaburzenia czynności tarczycy.

 Ze względu na skutki, jakie może mieć nieprawidłowe działanie tarczycy zarówno dla matki, jak i dziecka, badanie poziomu TSH w ciąży jest jednym z pierwszych, które zaleca się kobietom. Z powodu zmienności dobowej wydzielania TSH zaleca się, aby badanie było wykonywane w godzinach porannych, na czczo. Wynik badania zawsze należy skonsultować z lekarzem prowadzącym ciążę.