Badanie na HIV w ciąży

Każda kobieta w ciąży powinna dwa razy wykonać test w kierunku HIV. Pierwsze badanie wykonuje się do 10. tygodnia ciąży, a drugie między 33. a 37. tygodniem. Diagnostyka jest niezwykle istotna, aby uchronić przed chorobą nowo narodzone dziecko.

HIV nadal stanowi poważny problem zdrowotny na świecie. Z danych Światowej Organizacji Zdrowia wynika, że dotąd pochłonął prawie 33 miliony ofiar. Na koniec 2019 roku z HIV żyło 38 mln ludzi na całym świecie. Wraz z rosnącym dostępem do skutecznej profilaktyki, diagnostyki, leczenia i opieki, zakażenie HIV stało się chorobą przewlekłą, którą można opanować, umożliwiając osobom zakażonym prowadzenie długiego i zdrowego życia.

Co to jest HIV?

HIV to wirus upośledzenia układu immunologicznego. Wirus mnoży się w organizmie i niszczy układ odpornościowy, który po pewnym czasie przestaje chronić przed chorobami. Do zakażenia HIV może dojść poprzez styczność z krwią zakażonego, przez kontakty seksualne (również oralne) oraz podczas porodu, gdy wirus z nieleczonej będącej nosicielem wirusa matki przenosi się na dziecko. To, dlatego każdej kobiecie w ciąży zaleca się wykonanie testu na HIV. Kiedy wykonać test HIV w ciąży? Zgodnie z Rekomendacjami Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego badanie powinno być wykonywane przez wszystkie ciężarne kobiety dwa razy: pierwsze – podczas pierwszej wizyty (do 10. tygodnia ciąży), drugie – w trzecim trymestrze ciąży (między 33. a 37. tygodniem).

Jestem w ciąży i mam HIV. Co teraz?

Jeśli wynik testu jest dodatni, koniecznie należy o nim poinformować lekarza. Przyszła mama powinna zastosować terapię antyretrowirusową. Wiedza na temat zakażenia pozwoli też zabezpieczyć okres porodu: przeprowadzić odpowiednio akcję porodową, zadbać o właściwą profilaktykę lekową u noworodka. Z danych, jakie podaje Ministerstwo Zdrowia, wynika, że ryzyko zakażenia dziecka przez matkę wirusem HIV (tzw. transmisja wertykalna) wynosi wśród kobiet w Europie 15-30 proc. W Polsce w latach 1985-2016 zarejestrowano około 220 takich zakażeń u dzieci, przy czym prawie wszystkie wynikały z nierozpoznania zakażenia u matki. W ponad 90 proc. przypadków do zakażenia HIV dzieci dochodzi w czasie ciąży, porodu i karmienia piersią.

Karmienie tylko mlekiem sztucznym

Kobietom zakażonym HIV zaleca się poród przez cesarskie cięcie. W przypadku gdy HIV zostanie zdiagnozowane na późnym etapie ciąży, noworodek po porodzie będzie poddawany terapii lekowej przez około 4 tygodnie. Zakażonym kobietom nie zaleca się karmienia piersią. Karmienie piersią przez kobietę zakażoną HIV stwarza ryzyko przeniesienia wirusa na dziecko. Niemowlę powinno być karmione mlekiem sztucznym od momentu przyjścia na świat. Trzeba pamiętać, że noworodek urodzony przez matkę zakażoną HIV ma przeciwciała anty-HIV. Krajowe Centrum ds. AIDS w publikacji „Zakażenie HIV i kobiety” przypomina, że dziecko rodzi się z wszystkimi przeciwciałami, jakie ma jego mama. Jeśli nie doszło do zakażenia przeciwciała te stopniowo zanikają. Ale do ich zupełnego zniknięcia może minąć nawet 18 miesięcy (1,5 roku).